Funderingen zonder waterkering: risico’s bij oudere woningen

1. Wat is een waterkering en waarom ontbreekt die vaak?

Een waterkering is een vochtwerende laag die voorkomt dat grondvocht in muren en vloeren kan opstijgen. In veel oudere woningen werd die laag nooit geplaatst, of is ze na tientallen jaren onderbroken door verzakkingen, renovaties of materiaalveroudering.

Je ziet dit vooral bij:

• woningen gebouwd vóór moderne bouwvoorschriften
• huizen met gemetselde funderingen zonder duidelijke scheidingslaag
• renovaties waar vloeren of binnenmuren later aangepast zijn

Lees ook: Waarom oude woningen vaak last hebben van optrekkend vocht.
Bekijk ook: opstijgend vocht

2. Welke risico’s krijg je zonder waterkering?

Zonder waterkering krijgt vocht vrij spel. Dat merk je niet alleen aan zichtbare plekken, maar ook aan wat er achter de afwerking gebeurt.

Schade aan muren en afwerking

Grondvocht neemt zouten mee. Die zouten kristalliseren in de muur en duwen afwerking los. Typische gevolgen:

• afbladderende verf en loskomend behang
• brokkelig pleisterwerk onderaan de muur
• witte zoutkringen en vochtranden
• blijvend klamme muren die traag drogen

Lees ook: Hoe herken je optrekkend vocht? Symptomen en oorzaken.

Slechter binnenklimaat en meer kans op schimmel

Een vochtige onderbouw beïnvloedt de hele ruimte. Zelfs als je boven goed verlucht, blijft de basis vochtig. Dat verhoogt het risico op muffe geuren en schimmel, zeker in winter of in weinig geventileerde zones.

Lees ook: Wat doet vocht met je gezondheid en je woning?
Bekijk ook: vochtproblemen in huis

3. Hoe herken je dat de fundering de oorzaak is?

Niet elk vochtprobleem komt door de fundering. Daarom is het belangrijk om signalen te herkennen die typisch zijn voor opstijgend vocht.

Let op deze kenmerken:

• schade start onderaan de muur en stijgt geleidelijk op
• zouten en poederige plekken op pleisterwerk
• probleem blijft aanwezig, ook bij droog weer
• buitenmuren én binnenmuren kunnen aangetast zijn

Twijfel je tussen verschillende vochttypes, dan helpt het om eerst het onderscheid scherp te krijgen.

Lees ook: Wat veroorzaakt optrekkend, doorslaand en condenserend vocht?

4. Waarom wordt het probleem vaak erger na renovatie?

Na een renovatie kan opstijgend vocht plots duidelijker worden. Dat komt omdat nieuwe afwerkingen en isolatie anders reageren op vocht, of omdat de muur minder kan “ademen”. Ook een nieuwe vloeropbouw kan vochtstromen veranderen.

Veelvoorkomende renovatiefouten:

• dampdichte verf of pleisterlaag op een nog vochtige muur
• isolatie zonder correcte dampopbouw
• afwerking tot op de vloer zonder ademruimte
• vloerwerken die een bestaande waterkering onderbreken

5. Wat kan je doen als er geen waterkering is?

De juiste oplossing hangt af van de situatie, maar het doel is altijd hetzelfde: het opstijgen van vocht stoppen en de muur correct laten herstellen.

Een logische aanpak in stappen:

1. Vaststellen of het effectief om opstijgend vocht gaat
2. De vochttoevoer stoppen met een duurzame methode
3. Zouten beheersen en de muur correct opnieuw afwerken
4. Het binnenklimaat ondersteunen met juiste ventilatie, zeker tijdens het droogproces

Bij opstijgend vocht is muurinjectie een veelgebruikte methode om een nieuwe horizontale barrière te creëren.

Lees ook: Hoe werkt muurinjectie tegen optrekkend vocht?
Bekijk ook: vochtproblemen oplossen

FAQ

Hoe weet ik zeker dat mijn woning geen waterkering heeft?
Dat is niet altijd zichtbaar. Een professionele diagnose kan nagaan hoe de fundering is opgebouwd en waar het vocht precies binnenkomt.

Kan ik het probleem oplossen met vochtwerende verf?
Nee, dat maskeert meestal alleen. Als de vochttoevoer blijft, duwt het probleem de afwerking opnieuw los en kunnen zouten blijven opbouwen.

Waarom komt opstijgend vocht vaak terug na renovatie?
Nieuwe afwerkingen zijn soms dampdichter en sluiten vocht op. Daardoor wordt schade sneller zichtbaar en kan schimmel gemakkelijker ontstaan.

Is ventilatie genoeg als het om opstijgend vocht gaat?
Ventilatie helpt het binnenklimaat en ondersteunt droging, maar stopt het opstijgen van grondvocht niet. Daarvoor is een oorzaakgerichte behandeling nodig.

‍